بررسی عیوب موجب فسخ نکاح با تکیه بر فقه امامیه و قانون مدنی ایران

نوع مقاله : علمی-تخصصی

نویسنده

دانشگاه بین المللی المصطفی

10.22034/ls.2024.100507.1024

چکیده

در این مقاله عیوب موجب فسخ نکاح با تکیه بر اندیشهِ فقهای امامیه و قانون مدنی ایران، به این ترتیب بررسی شده است: عیوبی که در منابع از آن‌ها نام برده شده و عیوبی که در منابع نام برده نشده؛ اما برخی از آن‌ها شناخته شده است؛ مانند ایدز، سل و... و نیز عیوبی که به‌تدریج یا مرور زمان امکان دارد شناخته شوند؛ اما صعب‌العلاج است. عیوبی که در گذشته به علت عدم درمان از موجبات حق فسخ به شمار می‌آمد و اکنون با پیشرفت علم درمان آن‌ها ممکن شده است. عیوبی که طرفین به‌صورت شرط ضمنی در هنگام عقد نکاح در نظر دارند. بررسی امراض و عیوبی شناخته شده و ناشناخته، عیوبی که در سابق لاعلاج بوده و اکنون قابل علاج شده و نیز عیوبی که به‌صورت شرط ضمنی مدنظر هر یک از زوجین در هنگام عقد بوده، هدف این نوشتار است. دستاورد این تحقیق این است که فقهای امامیه در دانستن عیوب جدید از موجبات فسخ نکاح اختلاف دارند، ولی در این اختلاف، رجحان با داشتن حق فسخ است؛ زیرا اقتضای دلیل اولویت، قاعده لاضرر، قاعده عسر و حرج و دلیل عقلی همین است. در خصوص امراض و عیوبی که قابلیت علاج دارد، برخی فقها با نگاه تَعبُّدی، آن‌ها را قابل‌فسخ می‌دانند، ولی برخی هم به دلایلی مانند برداشته شدن ضرر و حرج و نیز اولویت و مصلحت بقای نکاح، حق فسخ را منتفی دانسته‌اند. ضمن این‌که صرف تصور شرط در طرف مقابل، بدون این‌که از نظر عرف شرط ضمنی یا شرط صریح به‌حساب آید، حق فسخ ایجاد نمی‌کند.

کلیدواژه‌ها